mánudagur, 9. desember 2019
 
TölublöðVenjuleg útgáfa

Skilað um 50 milljarða aflaverðmæti

Guðjón Guðmundsson
1. desember 2019 kl. 09:00

Júlíus Geirmundsson ÍS þrítugur. MYND/Þorgeir Baldursson.

30 ár frá komu Júlíusar Geirmundssonar ÍS.

Þrjátíu ár voru liðin frá því að frystitogarinn Júlíus Geirmundsson ÍS 270 kom fyrst til heimahafnar á Ísafirði þann 10. nóvember síðastliðinn.  Alla tíð hefur útgerð skipsins gengið vel  og á þessum  þrjátíu árum hefur það fært að landi um 135 þúsund tonn og má áætla að verðmæti þess afla á verðlagi ársins 2019 sé um 50 milljarðar króna.

Einar Valur Kristjánsson, framkvæmdastjóri Hraðfrystihússins Gunnvarar í Hnífsdal sem gerir skipið út, segir að samið hafi verið við skipasmíðastöðina Gryfia í Stettin i Póllandi árið 1987 um smíði á skuttogara eftir teikningu Ísfirðingsins Bárðar Hafsteinssonar, skipaverkfræðings hjá Skipatækni hf.

Gjaldeyrisskortur í Póllandi

„Það voru erfiðleikar í Póllandi á þessum árum. Það varð að skaffa þeim vélina í skipið og fleiri hluti sem þeir höfðu ekki aðgang að. Þeir áttu ekki til mikinn gjaldeyri. Járntjaldið var enn uppi þegar samningurinn um smíðina var gerður og Pólverjar innan áhrifasvæðis Sovétríkjanna sálugu. Smíðin var boðin út og þetta var niðurstaðan. Íslendingar höfðu ágæta reynslu af austur-þýsku tappatogurunum og Bjarni Sæmdsson var smíðaður í Austur-Þýskalandi. Júlíus Geirmundsson hefur líka reynst vel allan þennan tíma,“ segir Einar Valur.

Skipasmíðastöðin sá um smíði skrokksins, en Gunnvör hf. lagði til mest allan búnað. Þetta kom til m.a. vegna þess að þjóðfélagið í Póllandi var mjög lokað á þessum árum, strangar reglur um gjaldeyrisviðskipti og skriffinnska mikil. Á þessu slaknaði mjög á byggingartíma skipsins og allt orðið mun frjálsara þegar það var afhent, enda þá einungis átta dagar í fall Berlínarmúrsins.

Sá fjórði með nafninu

Stífar reglur giltu um endurnýjun skipa á þessum árum og til að fá veiðileyfi á nýtt skip þurfti að taka annað úr rekstri.  Leyft var að nýju skipin væru 33%  stærri en þau gömlu og var nýi togarinn hannaður með tilliti til þessara reglna. Eldri  Júlíus (III) þurfti því að hverfa úr rekstri hér á landi til að veiðileyfi fengist á nýja skipið. Það fór þó svo að Síldarvinnslan hf. á Neskaupstað festi kaup á skipinu og var það nefnt Barði NK. 120.   Tók Gunnvör hf. gamla  Barða NK 120 upp í kaupin en það var mun minna skip smíðað í Póllandi árið 1975.

Sagt var frá komu skipsins í dagblöðum. Í einu þeirra segir m.a.: Nýr Július Geirmundsson ÍS 270 er sá fjórði með því nafni. Skipið hefur vinnslugetu á við lítið sjávarþorp, en við það starfa einungis 27 menn, 25 um borð og 2 á skrifstofu í landi.

Skipið er 1.403 brúttótonn, 57,5 metrar á lengd, 12 metra breitt og hefur meðaldjúpristu upp á 5 metra.Vélin er 3.342 hestafla, Wärtsilä, vindur frá Brusseles, tölvutrollstýribúnaður frá Rafboða, frystibúnaður frá Söby og fiskvinnsluvélar frá Baader.

Fiskurinn er fullunninn um borð og er afkastageta um 42 tonn af fullunnum afurðum á sólarhring, en það jafngildir um 100 tonna afla upp úr sjó. Á venjulegum skuttogara af þessari stærð eru um 15 menn i áhöfn þannig að aðeins er bætt við 10 mönnum til að fullvinna veiðina. Kaupverð skipsins er 470 milljónir króna.